محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
310
تحفه خانى ( فارسى )
رطوبات و مرار زيادتى بعد از آن خوردن مرطبات و ماليدن روغنهاى شيرين مرطب دماغ مثل روغن بنفشه بادام و روغن كدو و نيلوفر و غذا ماش مقشر و نخود مقشر با شيرهء مغز بادام شيرين و اگر چنانچه حدوث اين علت بسبب مقامات امراض و كثرت استفراغ باشد ترك استفراغ بايد كرد و اكتحال بحجر ارمنى زيرا كه در علاج اين علت بسيار مفيد است و استعمال اين دوا كه نوشته مىشود اجزاى آن و تركيب بيخ نى و دانه تمر و شيح و دخان كندر سوخته از همه ادويه مذكوره برابر يكديگر از هريك ده درم باشد و سنبل هندى و حب بلسان از هريك شش درم و سنگ لاجورد بست درم مجموع ادويه كوفته و پيخته و ديگر در صلايه مبالغه بايد كرد و با ميل در محل مژگان و پلك چشم هر روز بتكرار بايد كشيد و بايد كه صاحب مرض و معالج در مرض اين علت اهمال ننمايد كه در اكثر بقصر و اهمال در علاج و بناسور منتقل مىشود و منجرّ به اين مىشود كه منخرين را سوراخ كرده قيح و صديد از جانب بينى مىآيد و از سوراخ ظاهر مىشود . [ 125 ] مقاله در بيان مرض حول كه از امراض چشم است و سبب او تشنج حادث در پردهاى دماغ است كه منجذب مىشود بدين سبب طبقهء صلب از چشم صاحب حول و حدوث اين تشنج يا سبب يبوست مفرطه است كه بسبب استفراغ كثيره واقع شده است از اخلاط اربعه و رطوبت بدن و يا بسبب حدوث امراض حاده و مقاساة حرارة قويه غريبه همچنانكه در مرض قوانيطس كه عبارت از مرض سرسام است واقع مىشود